BİLDİRİ DETAY

Duygu AKÇAY
TÜRKİYE’DE SON ON YILDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİNDE BİLGİSAYAR OYUNLARININ SALDIRGANLIK DAVRANIŞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK DERLEME
 
Dijital oyunların gün geçtikçe artması, bu konudaki araştırmaların hızlanmasına sebep olmuştur. Bilgisayar oyunlarının bu kadar hızlı yaygınlaşmasından dolayı araştırmacılar tarafından bu durumun çocuklar ve gençler üzerinde ne tür etkilerinin olduğu sorgulanmaya başlanmıştır. Bu kapsamda; Türkiye'de lisansüstü tez çalışması olarak bilgisayar oyunlarının saldırganlık davranışına etkisini inceleyen araştırmaların tür, kapsam ve sonuç yönünden sistematik incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanında arşivlenmiş ve tam metin erişim izni olan lisansüstü tezler gelişmiş tarama yöntemi kullanılarak 2008-2018 tarih aralığında, “bilgisayar oyun” arama kelimesi ile taranmıştır. Ulaşılan 173 tez öncelikle özet bölümlerinden içeriği; yöntem, veri toplama araçları ve örneklem özellikleri gibi durumlar açısından incelenmiştir. Sonuçta 9 lisansüstü tez çalışması araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışmaların tamamının yüksek lisans tezi olarak yapıldığı belirlenmiştir. Çalışmaların deseni incelendiğinde 4 çalışmanın ilişkisel, 2 çalışmanın genel tarama modeli, 2 çalışmanın deneysel ve 1 çalışmanın tanımlayıcı nitelikte yapıldığı saptanmıştır. 7 çalışmanın örneklemini ilköğretim öğrencileri, 2 çalışmanın ise ortaöğretim öğrencileri oluşturmuştur. Kanıt değeri düşük ve çok farklı örneklem büyüklüklerin de gerçekleştirilmiş olsa da son on yılda yapılan lisansüstü tezlerinde; şiddet içerikli bilgisayar oyunları oynayan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık eğilimlerinin arttığı bulgusuna işaret etmektedir. Aynı zamanda bilgisayar oyunu oynama süresi arttıkça öğrencilerin saldırganlık eğiliminin arttığını ortaya koyulmuştur. Ülkemizde şiddet içerikli bilgisayar oyunları oynayan öğrencilerin saldırganlık davranışına etkisini inceleyen araştırmaların sayıca arttırılması ve bu alanda kanıt değeri yüksek, doktora çalışması olarak kapsamlı araştırmalar planlanması, medya şiddeti araştırmalarında kullanılan veri toplama araçlarının standartlaştırılması için çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bilgisayar oyunu, Saldırganlık, Çocuk, Genç



 


Keywords: