SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Hande TASA, Gke ZKILICI
 


Keywords:



TEKNOLOJNN EN KARANLIK YZ OTONOM YTM VE NSANDIILATIRMANIN BLACK MIRROR-MAN AGAINST FIRE BLM ZERNDEN NCELENMES
 
Bir arada yaamn srdren insan gruplar ierisinde, dierlerine zarar verme ya da yok etme amacyla gerekletirilen dmanca saldrganlk davranlar grlebilmektedir. Bu davranlarn bir tr olarak deerlendirilebilecek olan soykrm, farkl grup kimliine (etnik, dini, vb.) sahip kiilere ynelik sistematik biimde gerekletirilen saldrganlk eylemleri olarak tanmlanmaktadr. Teknolojik gelimeler ile insanlarn dmanca eylemleri birletiinde, ortaya kan tablo olduka vahim olabilmektedir. Nitekim Neimann (2006) belirttii gibi gnmzde ktln snrlar teknoloji tarafndan belirlenmektedir. Saldrganlk ve teknoloji arasndaki ilikiyi en sarsc ekilde gzler nne seren yapmlardan biri, Black Mirror isimli dizinin 2016 ylnda yaynlanan Man Against Fire (Acmadan ldrmek) blmdr. Dizinin bu blm, insann empatik eilimlerinin saldrgan eylemlerde snrlayc olduunu gzlemleyen otoritelerin, teknolojiyi kullanarak askerlerin duyularn kontrol etmelerini ve insan d varlklar (dev bcekler) olarak grdkleri dmanlarn kolayca ldrebilmelerini ilemektedir. Beynine implant taklan ve adeta robota dntrlm askerlerle, onlarn zihinlerinde devasa bcekler olarak temsil edilen tekiler arasndaki tek tarafl savata en fazla gze arpan olgu insandlatrmadr. Otonomisini ve duygularn kaybeden askerlerin robotlamas ve ldrmeyi meru klabilmek adna gerekte insan olanlarn hayvan olarak grlmesi, insandlatrmann iki mekanizmasn temsil etmektedir. stn rk idealinin teknoloji eliyle gerekletirilmeye alld distopik ve katastrofik bir dnyada, robotlatrlan askerlerin bcekler gibi grlen tekilerle yaadklar olaylar Stripe adl askerin yaamndan kesitlerle aktarlmaktadr. Stripein bozulan implant insan d yaratklar olarak grd tekilerle temas etmesine ve gerekliin ne olduunu sorgulamasna yol amaktadr. Bu almada, dizide konu edilen olaylar, tekiletirmenin en u ve acmasz noktas olan insandlatrma kavram bata olmak zere sosyal kimlik kuram, otonomi yitimi, kimliksizleme ve sistemi merulatrma kuram ekseninde sosyal psikolojik bir bak asyla ele alnacaktr.

Anahtar Kelimeler: nsandlatrma, Saldrganlk, Sistemi Merulatrma Kuram, Sosyal Kimlik Kuram, tekiletirme.