BİLDİRİ DETAY

Abdurrahman Cahid ÖRENGÜL
DİKKAT EKSIKLIĞI HIPERAKTIVITE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA ZORBALIK
 
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocukların akran ilişkileri konusunda sorunlar yaşadığı bilinmektedir. DEHB’li çocukların okul ortamında hem zorbalık yapma hem de zorbalığa maruz kalma konusunda risk grubunda olduğu farklı ülkelerde yapılmış çeşitli araştırmalarda gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı, ergenlik öncesi dönem DEHB’li çocukların akran zorbalığı açısından değerlendirilmesidir. Araştırma İstanbul’un Fatih ilçesine bağlı bir ilkokulda gerçekleşmiştir. 885 çocuk Turgay Yıkıcı Davranış Bozukluğu Ölçeği ile taranmış, taramada DEHB açısından riskli olduğu saptanan 81 çocuk psikiyatrik değerlendirme ile DEHB açısından değerlendirilmiştir. Değerlendirmede 66 çocukta (ort yaş: 8,6±1,1 yıl) DEHB saptanmış ve zorbalık açısında Olweus Zorba/Kurban Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Kontrol grubu olarak 66 tane DEHB’si olmayan çocuk (ort yaş: 8,5±1,3 yıl) çalışmaya alınmıştır. Değerlendirme sonucunda zorbalığa DEHB’li grubun (%56,1, n=37) kontrol grubundan (% 25,8, n=17) anlamlı şekilde daha sık maruz kaldığı (Χ2=12.54, p<0,001) saptanmıştır. Sözel (DEHB grubunda %34,8, n=23, kontrol grubunda %16,7, n=11; Χ2=5,71, p=0,017) ve fiziksel (DEHB grubunda %27,3, n=18, kontrol grubunda %9,1, n=6; Χ2=7,33, p=0,007) zorbalık her iki grupta en sık saptanan zorbalık tipidir. Ancak iki grup arasında en belirgin şekilde farklılaşan zorbalık türünün dışlanma olduğu (DEHB grubunda %24,2, n=16, kontrol grubunda %3,0, n=2; Χ2=12,61, p<0,001) görülmüştür. Bu çalışmada DEHB’li çocukların ilkokul yıllarından itibaren zorbalık açısından risk altında olduğu saptanmıştır. Okul zorbalığının ruh sağlığı üzerine bilinen uzun dönemli olumsuz etkilerinden çocukları korumak için gerekli önlemler alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: DEHB, Zorbalık, Çocuk



 


Keywords: